Kaag en Braassem, 6 november 2017 – De gemeenteraad heeft vanavond de begroting voor 2018 goedgekeurd. Het was de laatste begroting van deze gemeenteraad en straks de eerste waarmee de nieuwe raad, na de verkiezingen in maart, gaat werken.

Fractievoorzitter Ruud van der Star van PRO sprak de volgende Algemene Beschouwingen uit:

 

Voorzitter, collegeleden en geachte aanwezigen,

Dit zijn de laatste begrotingsbehandelingen van deze raad en mijn eerste als fractievoorzitter. En misschien ook wel weer mijn laatste… Het was Piet van Veen die altijd de grappen verzon voor de Algemene Beschouwingen en zich al weken van tevoren kon verheugen op zijn grap. Ik ben niet van de woordgrappen op papier, laatst staan grappig in het algemeen, dus ga ik ook zeker Piet niet evenaren. De gedachte aan hem en het feit dat hij niet meer bij ons is, toont aan dat er veel gebeurd is de afgelopen vier jaar.

Turbulent

En daar zou ik graag bij stil willen staan. Een periode van vele veranderingen in deze raad en de diverse partijen. Bij het laatste wil ik niet te veel stilstaan, want dat zijn er teveel om op te noemen. Ik wil stilstaan bij wat er allemaal is gebeurd en bereikt in deze turbulente periode. In een notendop. Zonder wijzende vinger. Want dat bent u niet van ons en mij gewend. Wél met een aantal constateringen en dingen die mij zijn opgevallen.

Vliegen afvangen

PRO won de verkiezingen. Onverwacht. Met veel nieuwe mensen en veel nieuwe energie. We kwamen tot een raadsbreed akkoord met afspraken op hoofdlijnen en de wens om te vernieuwen. Een noviteit in Nederland, waarmee we wilden aantonen dat samenwerking in de raad meer loont dan elkaars vliegen afvangen en ons druk te maken over onderwerpen, die weinig mensen interesseren.

Inwoners

Een raadsbreed akkoord, waarin we aangaven dat we ook de kennis en kunde uit de samenleving veel vaker zouden benutten. De inwoners betrekken aan de voorkant, noemden we dat. Jammer alleen dat het, zoals een fractiegenoot het laatst verwoordde, inmiddels de meest verkrachtte term van de afgelopen vier jaar is geworden en te pas en te onpas wordt gebruikt. Het eerlijke verhaal is dan ook dat we als raad nog niet goed in staat zijn om dit te bereiken. Het raadsbrede akkoord haalde de eindstreep niet en daar zijn tal van oorzaken voor te geven.

Wipkippen

Wat ging er in onze ogen dan goed? En wat hebben we dan allemaal bereikt? Wij zien – mede onder aanvoering van PRO – dat vanuit het gemeentehuis en het ambtelijke apparaat een transformatie op het gebied van participatie en het betrekken van inwoners heeft plaatsgevonden. Waar in het verleden overal drempels werden neergelegd zonder raadpleging van de omgeving, zien we nu dat er bewonersavonden plaatsvinden. Waar we voorheen her en der wipkippen plaatsten, gaan we nu de wijk in en vragen het onze kinderen wat ze willen. En waar we voorheen elk bestemmingsplan door de raad heen loodsten zonder al teveel tegenspraak, zien we nu vele insprekers voordat een besluit wordt genomen. Dat ook het bestemmingsplanproces nog beter kan, daar zal ik mij persoonlijk nog voor hard gaan maken.

Keuzes

En op het gebied van beleid had en heeft deze raad enorme ambities voor de toekomst neergelegd: een duurzame financiële huishouding, energieneutraal in 2040, openbare ruimte op orde, recreatie, open landschap etc. Ambities die onherroepelijk invloed hebben op de toekomst van onze gemeente. Zowel qua financiën als qua uiterlijk. Dat is tegelijkertijd onze winstwaarschuwing aan het eind van deze en aan het begin van een volgende raad: ambities hebben consequenties. Als je niet bereid bent om te accepteren dat energieneutraliteit, gezonde financiën of recreatie gevolgen hebben voor andere ambities, moet je keuzes maken en durven maken. Het lef om dan moeilijke besluiten te nemen, hebben we in deze raad niet altijd terug gezien.

Aandachtspunt

Wij zijn vier jaar geleden gekozen met de woorden dat de toekomst de nodige uitdagingen met zich meebrengt en moeilijke keuzes vergt. Dat blijft ook voor een nieuwe raad een aandachtspunt, want de keuzes worden niet makkelijker. En de uitdagingen ook niet kleiner.  Daar moet een toekomstige coalitie dus voor durven stáán.

Lastenverhoging

Dat gezegd hebbende ligt er hier een begroting voor waarin we er financieel gezond voor staan. Ook dat is aan deze raad te danken. Een begroting waarin we de afgelopen jaren lastenverlichtingen hebben kunnen doorvoeren en er financieel nog steeds gezond voor staan. Redenen om nu wel een lastenverhoging door te voeren, zien wij dan ook niet. We zullen daarvoor straks met bijna alle partijen een amendement voor indienen.

Woningen

Trots zijn wij ook op het feit dat het in deze gemeente eindelijk is gelukt om extra sociale woningbouw te realiseren. Persoonlijk ben ik daar al een jaar of 10 mee bezig en heb ik mij altijd sterk gemaakt voor deze doelgroep. Daarnaast krijgt CPO nu echt een plek en lijken initiatieven nu echt van de grond te komen. Het gaat niet zonder slag of stoot, maar we zijn op de goede weg. Er komen extra woningen voor starters, voor senioren en de kers op de taart is hopelijk dat we met ons aangenomen amendement tijdens de vorige raadsvergadering ook nog iets kunnen betekenen voor de doelgroep die nu tussen wal-en-schip valt: de mensen met te hoge inkomens voor een sociale huurwoning, en te weinig inkomen voor een hypotheek.

Initiatieven

Ook zichtbaar in deze begroting, zijn de vele ontwikkelingen op onderwijsgebied. We zijn in zo ongeveer elke kern wel bezig om na te denken over het vernieuwen van de verouderde en weinig duurzame schoolgebouwen.

Voorzitter, ooit kwam PRO met een idee, welke bij de begrotingsbehandeling vorig jaar werd gesteund en begin 2017 vond hij uiteindelijk plaats: de initiatievenmarkt. We hebben allemaal kunnen zien wat het heeft opgeleverd en wat er met diverse initiatieven is gebeurd. Om met de woorden van een collega raadslid te spreken, is het toch één van de leukste dingen geweest uit deze periode. Er zijn leringen uit te trekken en we wilden één en ander nog even afwachten, vandaar dat we niet bij de P- memo maar nu zouden willen concluderen dat de initiatievenmarkt een succes is geweest. We zouden hem, met enkele verbeteringen in de procedure, dan ook het liefst structureel willen maken.

Begroting

Maar liever nog een stap verder. In het kader van bestuurlijke vernieuwing en nieuwe vormen van democratie doen we, onder meer via ons eigen PROpinie panel en her en der in het land, leuke ideeën op. Ideeën die voortkomen uit de “democratic challenge” en de beweging “code oranje” en waar Kaag en Braassem wat ons betreft mee aan de slag moet. Ideeën als een inwonersbegroting, budget of initiatievenfonds, waarmee we inwoners écht zeggenschap over zijn/ of haar leefomgeving of thema willen geven, maar ook verantwoordelijkheid dragen daarvoor. Zet 1{c258d5c61c03cc2cf4c8b79c2e7a602795b9ae44bc65b2c5ad60909f02c2a394} van je begroting op zij en laat de inwoners erover beslissen. Inmiddels hebben we daar, onder aanvoering van PRO en SvkB een mooie motie voor liggen om hieraan te gaan werken, met de steun van andere partijen.

Schaatshal

Als laatste hebben we ook nog een belangrijke en inmiddels niet geheel actuele motie die we in stemming willen brengen. De schaatshal in Leiden. Leiden heeft als centrumgemeente een verantwoordelijkheid om bepaalde voorzieningen voor de regio in stand te houden en daar krijgt de gemeente ook geld voor. Wij zijn dan ook lange tijd van mening geweest dat het in de eerste plaats aan Leiden was om de regio te voorzien van een schaatshal. Die toezegging ligt er inmiddels: Leiden zorgt voor een 250 m baan, maar vraagt een bijdrage van de regio voor een volwaardige ijsbaan. Geen onredelijke eis. Wij zijn van mening dat Kaag en Braassem – zeker gezien ons schaatstalent in de gemeente – een bijdrage kan leveren. Maar dat kunnen wij niet alleen. Nu hebben we in de krant al kunnen lezen dat onze wethouder Hoek de handschoen heeft opgepakt. In onze motie roepen wij de wethouder op om met zijn collega-wethouders in de regio op zoek te gaan naar een verdeling van de lasten op basis waarvan een 333 m of zelfs 400 m baan gerealiseerd kan worden met de principes uit onze MAG in de hand. De motie wordt ook mede ingediend door CDA Kaag en Braassem. Wij hopen dat deze motie de steun krijgt van andere partijen.

Collegebesluit

Voorzitter, ik rond af met één grote zorg: Diftar. Dat systeem, zo riepen wij in de verkiezingen, dient twee doelen: winst voor het milieu en winst in de portemonnee. Op basis van wat wij tot zover hebben kunnen vernemen, hebben we er vier jaar over gedaan om hier uitwerking aan te geven, is de omwisselactie van containers en  de communicatie daarover vanuit Cyclus dramatisch verlopen én – het meest belangrijke – lijken we de oorspronkelijke doelen van milieu en financieel voordeel voor de inwoners niet te halen. We hebben inmiddels in het collegebesluit kunnen lezen dat het college onze vragen en het signaal heeft opgepakt en voorziet in tarieven die lager liggen dan het huidige. Wij zijn benieuwd naar het complete voorstel hierover.

Voorzitter, ik dank u, het college, de ambtenaren, de trouwe aanhangers op de publieke tribune en de raad voor vier enerverende en voor ons zeer zeker ook leerzame jaren.